الشيخ فاضل اللنكراني
535
جامع المسائل (فارسى)
جواب : ظاهرا نصف ديهها به عهدهء راننده اتوبوس است . و نصف آنها به عهدهء راننده پيكان . سؤال 2019 : در اثر يك سانحه ، سرنشينان يك اتومبيل كشته شدهاند ، آيا ديهء مسافران به عهدهء راننده است ؟ با توجه به اين كه راننده نيز كشته شده ، آيا ورثهء وى بايد ديهء مسافران را بپردازند ؟ جواب : در فرض سؤال ، اگر قتل سرنشينها مستند به راننده نباشد ، كسى ضامن نيست . و اگر مستند به تقصير راننده باشد ، ( راننده مقصّر باشد ) ديه بر راننده است ، كه از اصل مال وى پرداخت مىشود . و اگر مستند به او باشد ، ولى مقصر نباشد ، ديهء سرنشينها بر عاقلهء راننده است . و اگر معلوم نيست ، مسأله را با مصالحه خاتمه دهند . سؤال 2020 : شخصى با اصرار زياد از موتور سوارى خواهش مىكند كه مرا رديف خود سوار كن ؛ او هم به رديف خودش سوار مىكند و مقدار زيادى او را مىبرد ؛ يك مرتبه موتور سوار متوجه مىشود كه رديف او افتاده و در اثر افتادن فوت كرده ، آيا اين قتل مربوط به موتور سوار مىشود ، كه ورثهء مقتول ، ديهء او را از موتور سوار بگيرند يا نه ؟ جواب : در صورت مفروضه كه آن شخص خواهش كرده ، چنانچه موتور سوار در رفتن و حفظ بىاحتياطى نكرده ؛ ظاهرا ضمان ندارد و چيزى بر او نيست . سؤال 2021 : در مواردى كه در اثر تصادف ، شخصى كشته مىشود و كاردانهاى فنّى تقصير را صد در صد با مقتول مىدانند ، و از گفتهء آنان نيز اطمينان حاصل مىشود . آيا ديه تعلق مىگيرد يا خير ؟ و بر فرض تعلق بر قاتل است يا بر عاقله ؟ جواب : در فرض سؤال ، اگر تصادف به نحوى باشد ، كه راننده هيچگونه تقصيرى نداشته و جلوگيرى از تصادف ممكن نبوده است ، نه عاقله ضامن است و نه راننده . ولى اگر جلوگيرى از تصادف ممكن بوده و راننده جلوگيرى نكرده ، راننده قاتل است . هر چند مقتول نيز تقصير كرده باشد . و ديه يا قصاص متوجهء او است .